Tiranë, 25 qershor 2025 – Të fundit lajmet flasin për një sulm kibernetik mbi sistemet e Bashkisë së Tiranës, të cilin autoritetet e lidhin me grupime të sponsorizuara nga Irani. Por a është ky akt ndërhyrje serioze dhe kundër Shqipërisë, apo një pretekst për të censuruar zërat kritikë të politikës lokale?
🛡️ Sfondo dhe Faktet e Deritanishme
- Raste të mëparshme: Shqipëria ka përjetuar disa sulme kibernetike të mëdha, mes tyre në korrik 2022 serverët qeveritarë u paralizuan dhe sistemi e-Albania dështoi, sulm që çoi në shkëputjen e marrëdhënieve diplomatike me Iranin . Investigimet e Microsoft dhe Mandiant i atribuojnë aktivitetin grupit “HomeLand Justice”, të lidhur me aktorë iranianë reddit.com+9timesofisrael.com+9bbc.co.uk+9.
- Shpërthime të mëtejshme: Më 1 shkurt 2024, Instituti i Statistikave (INSTAT) pësoi sulm që preku rreth 40 kompjuterë, u dyshua për vepër të këtij grupi . Në dhjetor 2023, sulme të ngjashme u shënjuan kundër Parlamentit, operatorëve të telekomunikacionit dhe Air Albania reddit.com.
- Kosiderata diplomatike: Shtetet e Bashkuara dhe NATO kanë mbështetur akuzat e Tiranës kundër Tehran-it: SHBA vendosi sanksione ndaj Agjencisë Iraniane të Inteligjencës për aktivitetet kibernetike mbi Shqipërinë .
A ka shkas për keqbërje politike?
Akuzat për censurë: Disa media e individë kritikojnë që përfshirja e Bashkisë – duke marrë atributin “sulmi iranian” – mund të shërbejë si justifikim për të frenuar publikimet apo zërat e pavarur që nxjerrin në pah “psilliqet” e qeverisjes lokale. Një teknikë e zakonshme ajo: përdorimi i emergjencës për të kufizuar transparencën.
- Pra zërat kritikë kanë humbur hapësirë? Ende nuk ka prova konkrete që Bashkia ka ndaluar publikime në mënyrë sistematike, por ndjesia për mbikëqyrje mediatike është prezente. Qeveria e argumenton këtë si nevojë emergjente për mbrojtje kombëtare.
Çfarë duhet?
| Pyetje | Pse është e rëndësishme |
|---|---|
| A janë hetuar veprimet specifike që ndjek Bashkia kundrejt medias lokale? | Për të sqaruar nëse sulmi shërbeu për censurim të gazetarëve apo opozitës. |
| Çfarë ekspertizë ka përdorur Bashkia për të verifikuar origjinën e sulmit? | Hetimet e pavarura (Microsoft, FBI) pohojnë shpesh rastin e Iranit – por çfarë ka bërë Bashkia konkretisht? |
| A ka transparencë në reagimin ndaj incidentit? | Raportimet publike dhe Bashkia mund të ofrojnë indikatorë mbi nivelin e përgjigjes publike. |
A është censurë apo realitet kibernetik?Faktuese: Historiku i sulmeve të mëparshme, analizat teknike të Microsoft dhe Mandiant, si dhe vërtetimet e FBI-së dhe SHBA-së, kontribuojnë në bindje të fuqishme për origjinë iraniane të këtij dhe sulmeve të tjera .
- Dyshimet për censurë: Është e justifikuar të shqiptohet sakt çmimi për demokracinë – kjo për shkak të mundësisë që emergjencat të përdoren për të ngushtuar hapësirën mediatike. Nëse Bashkia po ushtërson masa të tejskajshme pa ndjekje transparente, flasim për abuzim.
- Nevojiten veprime konkrete: Publikimi i dokumenteve hetimore dhe influencës që Bashkia ka aplikuar ndaj media lokale mund të kontribuojë në demaskimin e censurës së mundshme.
